Lekcja historii

Księża z Katynia – książki online

Ogromna lekcja historii i wiary

Ku pokrzepieniu

We współczesnych czasach aż ciężko sobie wyobrazić, że w chwili kryzysu ktoś jest w stanie całkowicie poświęcić siebie, swoje cele, a przede wszystkim życie, by nieść wsparcie innym osobom. Patryk Pleskot w najnowszej publikacji podejmuje się dość trudnego i nieczęsto podejmowanego tematu duchownych, którzy nieśli wsparcie dla walczących Polaków na froncie wschodnim. “Księża z Katynia” to opisana bardzo dokładnie, na ponad trzystu stronach, opowieść o braterstwie, sile wiary i przede wszystkim zachowaniu człowieczeństwa w trudnych i ciężkich czasach konfliktu zbrojnego.

Historia, którą rysuje Pleskot to przede wszystkim losy grupy duchownych, ze względu na zróżnicowanie religijne Polaków tamtych czasów, dobrane pod względem wielości wyznań. I tak w jednym szeregu stanie ksiądz katolicki, pop prawosławny, islamski imam oraz żydowski rabin. Częstokroć będą się starać, by modlitwy odprawiane były wspólnie, ze względu na bezpieczeństwo zgromadzonych. Okaże się, że nikt nie będzie miał z tym problemu, że liczyć się będzie słowo zanoszone stwórcy w modlitwie, obojętnie w jaki sposób. Stający ponad podziałami, zarówno religijnymi jak i językowymi duchowni, wspomagali walczących w każdej możliwej chwili. Najważniejsze modły zanosili w skupieniu i konkretnych intencjach, starali się słuchać spowiedzi oraz spisywali ostatnie słowa. Żołnierze zdawali sobie sprawę, że żadne z nich nie dotrą do ich bliskich, ale sam fakt stworzenia tej możliwości był dla nich znamienny.

Ci, którzy oddali życie


Księża, którzy dobrowolnie wybrali się na wschodni front wiedzieli, że prawdopodobnie z niego nie wrócą, że czeka ich śmierć wraz z tymi, którym starają się ulżyć w cierpieniach i chwilach zwątpienia. Nie wahali się ani chwili, by poświęcić swoje życie i być z nimi do końca. Zadziwiające, że niewiele mówi się o ich oddaniu, tak, jak wspomina się chociażby pedagogów, dobrowolnie pozostających ze swoimi podopiecznymi. To, co w książce ważne, to ranga wiary w obliczu nadchodzącego końca, to jaką daje siłę i w jak magiczny sposób potrafi wyciszyć człowieka i przygotować na spotkanie z jego bogiem.

Wspólne modlitwy, organizowane potajemnie msze, to namiastki społeczności, w których żołnierze mogli się odnaleźć, zaznacz poczucia bezpieczeństwa moralnego oraz poczuć się częścią wspólnoty. Modlitwa jednoczyła ich wszystkich, co ważne, pokazywała też jak wpływała na ich honorowe zachowanie, które doskonale jest skonfrontowane z zachowaniem ateistycznych, zapatrzonych w komunistyczną propagandę Sowietów. To doskonałe świadectwo odwagi i wiary w ideały, które są ponadczasowe.

Coffee obraz autorstwa nensuria - www.freepik.com

O budowaniu tożsamości narodowej w trudnych czasach

Księża na ratunek wierze

Patryk Pleskot sięga po dość zapomniany i nieczęsto podnoszony temat udziału duchownych podczas walk z Sowietami. “Księża z Katynia” (https://www.taniaksiazka.pl/ksieza-z-katynia-patryk-pleskot-p-1340387.html) to publikacja, w której dokładnie, ze względu na bardzo dobrze zebrane materiały źródłowe, opisany jest udział polskich księży, prawosławnych popów, rabinów i islamskich mułłów w działaniach na froncie wschodnim. Autor zawęża swoje badania do lat 1940-1941, opisując tych, którzy działali w Katyniu i ościennych miejscowościach – Kalininie i Charkowie.

By rozwiać wątpliwości, księża nie wyruszyli z polskimi żołnierzami, by razem z nimi walczyć przeciwko okupantowi. Stanowili nieformalną jednostkę, która niosła pomoc duchową, specjalizując się w organizacji tajnych mszy, spowiedzi lub sakramentów. Zróżnicowanie religijne duchownych odpowiada zróżnicowaniu etnicznemu i religijnemu społeczeństwa polskiego, które po 1918 roku (zakończeniu I wojny światowej) stanowiło dość multikulturową grupę. Ich pomoc okazała się kluczowa, a w pewnych momentach niezbędna do ocalenia zdrowego rozsądku schwytanych. Księża doskonale zdawali sobie sprawę z tego, jaki los ich czeka, wiedzieli, że z Katynia nie ma już drogi powrotu. Niosąc otuchę żołnierzom dobrowolnie skazywali się na śmierć.

Dziesiątki bohaterów

Co ważne, publikacja nie dotyczy wyłącznie tych kleryków, których historia jest dość dobrze znana szerszemu gronu odbiorców. Oczywiście poświęca należyte miejsce księdzu Kazimierzowi Suchcickiemu, a także Leonowi Musielakowi. Książka zawiera też wiele cennych historii odnośnie tych, których imiona lub nazwiska nie zostały zachowane dla potomnych. Nie oni, jak się okazuje, byli tu najważniejsi, ale ich misja, której bez reszty się oddali. Misja wiary, która wybija się dosadnie na pierwszy plan publikacji, która w zamyśle miała uspokajać i nadawać znaczenie ogromnemu poświęceniu żołnierzy. Każdy z nich dzięki temu czuł się ważny, czuł się częścią ważniejszego, większego planu i gotów był, z spokojem sumienia, oddać swoje życie za ojczyznę.

Wszystkie postawy, o których możemy przeczytać w książce z pewnością nasycą nas refleksją. We współczesnym świecie coraz rzadziej spotyka się bowiem tak silne i wielkie oddanie dla kraju i wiary. Publikacja, poza silnym walorem historyczno-edukacyjnym, niesie za sobą również przesłanie o istocie wiary i randze wspólnoty, w której żyjemy, którą powinniśmy pielęgnować. Autor w bardzo dobry sposób zarysował nie tylko realia tamtych czasów, ale z należytą godnością oddał cześć bohaterom tych wydarzeń. Wydarzeń, które w polskiej historii i mentalności wciąż są niewiarygodnie silne, na które wiele osób reaguje dość impulsywnie.

Book obraz autorstwa freepik - www.freepik.com

Cenna lekcja historii

O podtrzymaniu nadziei

Patryk Pleskot sięga po dość trudny temat, który rozpisuje w zaskakująco licznych szczegółach na ponad trzystu stronicach swojej książki. “Księża z Katynia” (https://www.taniaksiazka.pl/ksieza-z-katynia-patryk-pleskot-p-1340387.html) to poruszająca historia duchownych, którzy nie zważając na zawieruchę historii, mając na względzie dobro Polaków wyruszają wraz z nimi na front. Ich zadaniem nie będzie, broń Boże, zabijanie Niemców czy Sowietów. Wybierają się dobrowolnie, by nieść dobre słowo, rozgrzeszenie i przede wszystkim dodać otuchy walczącym.

Co znamienne, każdy z księży wie, jaką cenę będzie musiał zapłacić za swoje poświęcenie. Wielu z nich już wie, że z Katynia i okolicznych miejscowości nie będzie powrotu. Nie zastanawiając się ani chwili ruszają, by wspomóc walczących słowem bożym i modlitwą. Sprawnie, chociaż nie bez lęku, organizują tajne msze święte, miejsca do spowiedzi, a także udzielają sakramentów. W niektórych przypadkach spisują ostatnie słowa lub zabierają listy, które żołnierze będą chcieli przekazać swoim bliskim. Te, niestety, nigdy do nich nie trafią, ale sama świadomość, że mogłyby, przynosi im coś więcej niż ukojenie.

Bezimienni bohaterowie

Chociaż większość z księży jest przedstawiona z imienia i nazwiska, a niektórym udaje się uniknąć katyńskiego piekła, to jednak wiele osób, które w książce są wspominane pozostają wyłącznie wspomnieniem innych żołnierzy. Najważniejsze było to, co wiązało się z ich obecnością – nieustająca nadzieja na lepsze jutro i budująca się z wielką siłą tożsamość i poczucie przynależności do społeczności. Wiara, która stanowi motyw przewodni publikacji, pozwala większości na przezwyciężenie lęku i przede wszystkim łagodniejsze spojrzenie w oczy śmierci.

Duszpasterze mają niełatwe zadanie nie tylko z powodów logistycznych. Na froncie znajdują się mężczyźni różnych wyznań, odłamów katolicyzmu, a nawet odmiennych religii, co w obliczu wojny wcale nie przeszkadza, by mogli wszyscy modlić się jednym głosem. Razem, w poczuciu więzi, chronieni przez wyższą moc, która ma zapewnić spokój ich duszom. Publikacja nie tylko stanowi cenną lekcję historii, biorąc pod uwagę dokładność w zebraniu materiału źródłowego. Przede wszystkim wskazuje na wielokulturowość i wielowyznaniowość Polski podczas II wojny światowej, co jest skutkiem wymieszania etnicznego, powstałego po 1918 roku. Historie pozwalają w lepszy sposób zrozumieć nie tylko mechanizm jedności narodowej, ale również poczucie przynależności obywatelskiej, które powinno stanowić dla nas we współczesnym czasie punkt wyjściowy i wzór do naśladowania. Publikacja skłania do refleksji, zwłaszcza pod kątem rozproszenia narodowego i kondycji wiary u progu XXI wieku.

Book obraz autorstwa freepik - www.freepik.com